Afschaffing compensatieregelingen transitievergoeding: wat betekent dit voor werkgevers?

“Update

De geplande afschaffing van de compensatieregelingen transitievergoedingen is nog niet zeker. Mogelijk schuift de beoogde ingangsdatum van de afschaffing op naar 1 januari 2028 omdat er op dit moment nog geen meerderheid in de Tweede Kamer is voor het wetsvoorstel. Veel kamerleden willen de afschaffing van de compensatieregelingen gepaard laten gaan met de herziening van de transitievergoeding als geheel. Dat laatste moet nog enige tijd op zich laten wachten. Uiteraard houden wij de ontwikkelingen in de gaten.”

Het kabinet wil de compensatieregelingen transitievergoeding per 1 januari 2027 volledig afschaffen. Dat betekent dat werkgevers geen geld meer terugkrijgen van de overheid voor de betaling van de transitievergoeding na ontslag als gevolg van langdurige arbeidsongeschiktheid. Ook bij bedrijfsbeëindiging vanwege pensionering of overlijden van de werkgever wordt de transitievergoeding niet meer vergoed. 

Huidige situatie 

Op dit moment kunnen werkgevers bij ontslag van een werknemer om bovengenoemde redenen onder voorwaarden een compensatie ontvangen voor de betaling van de transitievergoeding. De compensatieregeling is ingevoerd om werkgevers financieel te ontlasten nadat zij vaak al twee jaar loon hebben doorbetaald aan hun arbeidsongeschikte werknemer. 

De compensatieregeling heeft mede tot gevolg gehad dat een einde kon worden gemaakt aan vele “slapende dienstverbanden”. Na twee jaar arbeidsongeschiktheid stopt in principe de loondoorbetalingsplicht van de werkgever. Als het dienstverband vervolgens niet wordt beëindigd, wordt dit slapend: het dienstverband bestaat nog, maar er wordt geen invulling aan gegeven. De compensatieregeling en het Xella-arrest boden hiervoor een oplossing. 

Xella-arrest 

In 2019 oordeelde de Hoge Raad in het Xella-arrest dat een werkgever op grond van goed werkgeverschap moet meewerken aan de beëindiging van een slapend dienstverband als de werknemer daarom verzoekt. De werkgever moet dan de transitievergoeding betalen aan de werknemer. Redengevend voor het oordeel van de Hoge Raad is destijds de compensatieregeling geweest, de financiële impact kwam hierdoor niet bij de werkgever te liggen. Met het afschaffen van de compensatieregeling valt de argumentatie weg die ten grondslag ligt aan het oordeel van de Hoge Raad in het Xella-arrest. 

Het kabinet overweegt dat het, na afschaffing van de compensatieregeling, aan de rechter is om in een individueel geval te oordelen welke verplichtingen het goed werkgeverschap met zich brengt. Niet uitgesloten is dus dat slapende dienstverbanden hun herintrede maken. 

Wat kunt u als werkgever doen?

Voor werkgevers is het raadzaam dienstverbanden met werknemers die in 2026 langer dan twee jaar ziek zijn (of worden) te beëindigen voor 1 januari 2027. Tot 1 januari 2027 maken zij nog aanspraak op compensatie van de te betalen transitievergoeding indien is voldaan aan de reeds geldende voorwaarden.

Onzeker is het antwoord op de vraag of werkgevers na 1 januari 2027 nog verplicht zijn om mee te werken aan het einde van een dienstverband op verzoek van de werknemer, nu zij vanaf dat moment de transitievergoeding niet meer gecompenseerd krijgen. De rechtspraak zal dit moeten gaan uitwijzen. 

Verder is het verstandig de komende wetgeving nauwlettend in de gaten te houden. Het kabinet gaat namelijk ook kijken naar een mogelijke hervorming van de transitievergoeding. Zo wordt onderzocht of werkgevers die aantoonbaar investeren in scholing, omscholing, duurzame inzetbaarheid en re-integratie mogelijk een lagere of zelfs geen transitievergoeding hoeven te betalen bij ontslag van de arbeidsongeschikte werknemer. 

2027 lijkt nog ver weg, maar voor werkgevers met langdurig arbeidsongeschikte werknemers is voorbereiding nu al essentieel. Laat daarom tijdig door een van onze arbeidsrechtspecialisten beoordelen welke stappen u vóór 1 januari 2027 nog kunt zetten.