De zorgplicht van een accountant: ook ongevraagd advies

Van uw accountant mag u vaak meer verwachten dan vaak wordt gedacht. Onlangs wees het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden een arrest (vindplaats: ECLI:NL:GHARL:2026:3095) waarin het de kaders voor de zorgplicht van accountants en de daar eventueel uit voortvloeiende beroepsaansprakelijkheid nog eens helder uiteenzet.  

Wat speelde er?

In de zaak die tot voormeld arrest leidde, stonden wij een onderneming bij die haar accountant had ingeschakeld voor administratieve werkzaamheden en advies. Tijdens de coronaperiode verzorgde de accountant ook aanvragen van subsidies.

Er ging echter iets mis. De accountant had een aanvullende subsidieregeling (de OVK-regeling) niet tijdig gesignaleerd en aangevraagd. Daardoor liep de onderneming een aanzienlijk bedrag aan subsidie mis. De schade werd uiteindelijk vastgesteld op ruim €550.000,-. De onderneming stelde de accountant aansprakelijk – met succes.

De kern: een verregaande zorgplicht

De norm voor het vaststellen van beroepsaansprakelijkheid is dat een accountant moet handelen als een “redelijk bekwaam en redelijk handelend vakgenoot”. De omstandigheden van het geval bepalen of aan die norm is voldaan. Daarbij spelen ook de inhoud van de opdracht van de klant aan de accountant en specifieke gedrags- en beroepsregels voor accountants een rol. 

Deze zorgplicht leidt er volgens het hof toe dat:

• een accountant niet alleen moet reageren op vragen van de cliënt;
• de accountant ook uit eigen beweging relevante informatie moet signaleren en delen. 
• de accountant gevraagd en ongevraagd dient te informeren en adviseren over zaken waarvan hij/zij weet dat die relevant zijn voor de ondernemer.

Deze zorgplicht gaat dus verder dan het uitvoeren van de  opdracht van de klant; van een accountant mag onder omstandigheden worden verwacht dat hij proactief handelt en volgt welke ontwikkelingen relevant zijn voor zijn klant. Doet hij dat niet, dan kan dat een schending van de zorgplicht opleveren en dus een beroepsfout.

“U hoeft er niet zelf achteraan”

In deze zaak speelde mee dat de ondernemer actief op zoek was naar steunmaatregelen en dat de accountant zich presenteerde als specialist op dat gebied. Bovendien had de ondernemer expliciet gevraagd om hem te informeren over mogelijkheden. Onder die omstandigheden mocht de ondernemer erop vertrouwen dat de accountant de ontwikkelingen bijhield en hem tijdig zou informeren over relevante subsidies. Maar deze casus kan evenzo goed worden toegepast op advisering door een accountant bij andersoortige producten. 

Dat de ondernemer zelf ook ondernemer is en een eigen verantwoordelijkheid heeft, doet daar volgens het hof niet aan af. Juist omdat een accountant specialist is, rust op hem een bijzondere zorgplicht. 

Geen opdracht? Toch aansprakelijk

Een vaak gehoord verweer is: “hiervoor was geen opdracht gegeven”. Het hof maakt korte metten met dat argument. Ook zonder expliciete opdracht kan een accountant gehouden zijn om de ontwikkelingen te volgen en de klant proactief te informeren. Zeker als de accountant zelf naar buiten brengt dat hij dat doet (bijvoorbeeld via website of nieuwsbrieven), schept hij verwachtingen die hij vervolgens wel moet waarmaken. Een beroep op “eigen schuld” slaagt dan niet snel..

Wat betekent dit voor u als ondernemer?

Deze uitspraak is relevant voor vrijwel iedere ondernemer met een accountant. De belangrijkste punten die uit dit arrest volgen zijn:

1. U mag proactiviteit verwachten
Uw accountant moet niet alleen uitvoeren wat u vraagt, maar ook meedenken en u wijzen op relevante kansen en risico’s.

2. U hoeft niet alles zelf te signaleren
Als klant/opdrachtgever mag u in belangrijke mate vertrouwen op de deskundigheid van uw accountant.

3. Gemiste kansen kunnen schade opleveren
Als u door een fout of nalatigheid van uw accountant bijvoorbeeld subsidies, fiscale voordelen of financieringsmogelijkheden misloopt, kan dat leiden tot aansprakelijkheid voor de schade die u daardoor lijdt.

Conclusie

Dit arrest onderstreept dat de accountant meer is dan een uitvoerder: hij is een adviseur met een vergaande zorg- en informatieplicht. Dat betekent dat hij u – gevraagd én ongevraagd – moet wijzen op relevante ontwikkelingen die voor uw onderneming van belang zijn. Doet hij dat niet, en leidt dat tot schade, dan kan hij daarvoor aansprakelijk zijn.

Vermoedt u dat uw accountant een fout heeft gemaakt waardoor uw onderneming schade heeft geleden of zal lijden, neem dan contact met ons op.