Hoge Raad in de privacyzaak tegen Oracle en Salesforce

Terwijl half juridisch Nederland op het strand lag, wees de Hoge Raad op 17 juli 2026 drie arresten over collectieve acties. Twee daarvan gaan over de rentebenchmarkzaken van Stichting Elco Foundation. Het derde gaat over de privacyzaak van The Privacy Collective (TPC) tegen Oracle en Salesforce, die opkomt voor internetgebruikers van wie via trackingcookies gegevens zouden zijn verzameld (ECLI:NL:HR:2026:1198). Eerder bespraken wij al de conclusie van advocaat-generaal De Bock; deze blog gaat over het arrest zelf.

De achterban moet in verhouding staan tot de groep gedupeerden

TPC treedt op voor ongeveer tien miljoen Nederlandse internetgebruikers en vordert van Oracle en Salesforce ieder vijf miljard euro: vijfhonderd euro per persoon. Daartegenover stonden ruim 75.000 klikken op een steunknop. TPC registreerde geen contactgegevens en hield vooral contact via nieuwsbrieven, haar website en een klankbordgroep van ongeveer tien personen. Het hof vond dat genoeg, omdat slechts een “niet te verwaarlozen aantal” mensen achter de actie hoefde te staan.

Volgens de Hoge Raad is die drempel te laag. De rechter moet toetsen of de vordering wordt gesteund door een voldoende groot deel van de totale groep waarvoor de organisatie opkomt, dus ook van de mensen die zich niet hebben gemeld. Een concreet percentage noemt de Hoge Raad niet. Wel mag worden meegewogen of de achterban een evenwichtige afspiegeling vormt en of andere belangenorganisaties steun verlenen.

Oracle en Salesforce hadden bovendien gemotiveerd betwist wat de likes waard waren. De steunknop stond bij een algemeen bericht over optreden tegen “techbedrijven”, zonder Oracle en Salesforce te noemen, zodat wie klikte niet wist waarvoor hij precies tekende. Omdat TPC geen gegevens vastlegde, viel ook niet te controleren of de klikkers tot de benadeelde groep behoorden.

Advocaat-generaal De Bock zag dit anders en adviseerde de klachten over de representativiteit te verwerpen. De Hoge Raad volgt haar op dit punt niet, vernietigt de arresten van het hof Amsterdam en verwijst de zaak naar het hof Den Haag.

De vragen over artikel 80 en 82 AVG blijven open

Een belangrijk geschilpunt in privacyclaims is of een belangenorganisatie schadevergoeding kan vorderen zonder individuele opdracht van de betrokkenen. Artikel 80 lid 1 AVG lijkt zo’n opdracht te vereisen, terwijl de WAMCA juist uitgaat van een opt-outsysteem.

De Hoge Raad beantwoordt die vraag niet. Hij oordeelt alleen dat daarover pas in de inhoudelijke fase van de procedure een oordeel hoeft te volgen en nog niet bij de beoordeling van de ontvankelijkheid.

De discussie verschuift daarmee naar Luxemburg. In de zaak van Stichting Data Bescherming Nederland tegen Amazon heeft de rechtbank Rotterdam hierover in juli 2025 prejudiciële vragen gesteld aan het Hof van Justitie (C-523/25). Een antwoord wordt op zijn vroegst in 2027 verwacht. Meerdere Nederlandse privacyclaims wachten daarop, onder meer tegen Adobe en X.

Wat betekent dit voor de praktijk

Voor claimstichtingen wordt het lastiger om met een zeer ruim omschreven achterban een grote schadeclaim te dragen. Hoe groter de groep en hoe hoger het bedrag, hoe meer aantoonbare steun nodig is. Registratie of lidmaatschap is niet vereist en ook likes kunnen meetellen, mits duidelijk is waarvoor iemand tekende en dat hij tot de benadeelde groep behoort.

Tegelijkertijd biedt het arrest ruimte. Omdat het hof toetst naar de situatie ten tijde van zijn uitspraak, kan een gebrek in de ontvankelijkheid in hoger beroep nog worden hersteld.

Voor aangesproken partijen is de uitspraak juist een concreet aanknopingspunt om representativiteit te betwisten, vooral bij brede en diffuse claims.

Hoe nu verder

Het hof Den Haag buigt zich nu opnieuw over de representativiteit. Pas daarna komt de inhoudelijke fase in beeld, mogelijk met het antwoord uit Luxemburg al op tafel.

Zes jaar na de dagvaarding is over de gestelde privacyschendingen zelf nog niets gezegd. Dat onderstreept de kritiek op de lange ontvankelijkheidsfase onder de WAMCA.

Bij DeHaan Advocaten en Notarissen hebben we ruime ervaring met massaclaims. Heeft u te maken met een kwestie die collectief kan worden aangepakt, of wordt u juist aangesproken door een claimstichting? Neem gerust contact op met onze specialisten.