Het belang van due diligence: de kip met de gouden eieren

In deze blog besteed ik aandacht aan het belang van (juridische) due diligence (boekenonderzoek). Dit doe ik aan de hand van een recente uitspraak van het gerechtshof Den Haag, het iconische boek ‘The Seven Habits of Highly Effective People’ van Stephen R. Covey en een artikel die ik samen met mijn “oud-collega’s” Leo van Veen en Frank Modderman (EY Transaction Advisory Services) en Carl van Suchtelen (EY Transaction Tax) schreef voor F&O nr. 1/2, januari 2005 (!): ‘Vendor due diligence, vroegtijdig de meest ideale dealstructuur’.

Voorkom een overnamegeschil door een adequaat due diligence proces

Op 23 augustus 2016 deed het Gerechtshof Den Haag uitspraak in een zaak (ECLI:NL:GHDHA:2016:2392) waarbij het ging om een overnamegeschil tussen verkoper en koper. De koper doet - kort samengevat - tevergeefs een beroep bij de rechter op de in de transactiedocumentatie opgenomen garanties en trekt dus (vooralsnog) aan het kortste eind. 

Deze zaak maakt duidelijk waarom het van belang is een goed due diligence onderzoek te doen, een ander te verdisconteren in de waardering/koopprijsbepaling en goed af te hechten in de transactiedocumentatie (koopprijsaanpassingsmechanisme, adequate garanties en vrijwaringen en een disclosure letter). Anders loop je het gevaar dat een rechter er aan te pas moet komen om een oordeel te vellen over de uitleg van transactiedocumentatie en creëer je per definitie een ‘win/verlies’- of ‘verlies/win’-situatie. Niet ideaal dus.

Het belang van een goed due diligence onderzoek

Tijdens mijn recente vakantie heb ik het iconische boek ‘The Seven Habits of Highly Effective People’ van Stephen R. Covey opnieuw gelezen: een ‘must-read’. Het belang van een due diligence (boekenonderzoek) kan eigenlijk niet mooier worden weergegeven dan in de door Stephen Covey verwoorde fabel van Aesopus: de kip met de gouden eieren. Een boer heeft een kip die gouden eieren produceert. De boer denkt slim te zijn en besluit de kip te slachten om de eieren er allemaal uit te halen. Uiteraard vindt hij deze gouden eieren niet en zal in de toekomst ook geen gouden eieren meer vinden: de kip is immers dood. Covey spreekt over een natuurlijke wet van effectiviteit: de zogeheten ‘P (productie; gouden eieren)/PM (productiemiddel; kip)-balans’. Effectiviteit is een kwestie van evenwicht. Je kan P ook lezen als rendement of cashflow en PM als de onderneming.

Due diligence is feitelijk de check of de kip gezond is. Een te gepamperde kip is overigens ook niet effectief.

Boekenonderzoek is van alle tijden!

Boekenonderzoek (due diligence) is van alle tijden. Ruim 10 jaar geleden schreef ik samen met mijn “oud-collega’s” Leo van Veen en Frank Modderman (EY Transaction Advisory Services) en Carl van Suchtelen (EY Transaction Tax) al een artikel over het belang van een vendor due diligence. Toen was de veilingprocedure (controlled auction) als trend waarneembaar. Een vendor due diligence was - en is nog steeds overigens - de mogelijkheid om in een vroegtijdig stadium de meest ideale dealstructuur op te zetten. Meer in het algemeen zou ik pleiten voor ‘sanity checks’ bij ondernemingen ook buiten transactiefases om. Het is tenslotte van belang dat de kip duurzaam is en blijft.  

Meer informatie of advies over due diligence?

Wilt u meer weten over due diligence en ‘sanity checks’? Wilt u weten wanneer u boekenonderzoek moet doen, hoe u een boekenonderzoek doet en hoe u de resultaten daarvan verwerkt in de transactiedocumentatie? Of heeft u andere vragen op het gebied van fusies en overnames en joint ventures (M&A)? Neem dan contact op met mij of één van mijn collega’s op het gebied van M&A. Ook al legt een haan geen eieren, we hebben er wel verstand van!

Deel deze pagina