De grens: een belemmering of een bron van mogelijkheden?

De grens: een belemmering of een bron van mogelijkheden?

02 juli 2012

De grens is een fantastisch fenomeen, althans dat vinden wij, mr. Jos Janssen (sinds 1993 advocaat in Nederland en sinds 1997 tevens als Rechtsanwalt toegelaten in Duitsland bij het Landgericht Hamburg) en mr. Nienke Veerman (sinds 2007 als advocaat verbonden aan De Haan Advocaten). Samen vormen wij de sectie Duits & Internationaal Recht en houden wij ons dagelijks bezig met de grensoverschrijdende praktijk. De grens speelt in deze wereld van toenemende internationalisering en in onze dagelijkse praktijk een grote rol. Maar werpt de grens een barrière op, of creëert zij juist kansen voor diegenen die zich niet door haar laten afschrikken? Duitsland vervult voor Nederland niet slechts de functie van buurland. Op het gebied van im- en export is Duitsland tevens de grootste handelspartner van Nederland. Nederland exporteerde in 2010 voor bijna 69 miljard euro naar Duitsland. Omgekeerd werd in 2010 voor een bedrag van 63,2 miljard euro geëxporteerd. Daarmee bekleedt Nederland na de Verenigde Staten en Canada de derde plaats op de lijst van Duitslands belangrijkste handelspartners. In onze Duits/Nederlandse praktijk komen we regelmatig Nederlandse ondernemers tegen die hun zakelijk geluk over de grens willen beproeven. Men komt er dan al snel achter dat de wereld er in Duitsland op vele vlakken anders uitziet dan in Nederland. Wat moet men allemaal doen om in Duitsland een vestiging van hun bedrijf te kunnen starten? Welke rechtsvorm kan men voor hun onderneming het beste kiezen? Hoe zit het met de risico’s die een Geschäftsführer van een Duitse vennootschap in privé loopt? Slechts een kleine greep uit de vragen die door Nederlandse ondernemers in Duitsland worden gesteld en waarvoor u bij ons terecht kunt. De grens geeft niet alleen aanleiding tot vragen, maar biedt zoals gezegd ook kansen. Wij kwamen in onze praktijk een Duitse ondernemer tegen die in Duitsland tegen zeer strenge wetgeving op het gebied van zijn activiteiten aan liep. Vanwege het feit dat de Nederlandse wetgeving op haar terrein minder streng en nogal diffuus was, besloot de onderneming zich in Nederland te vestigen en vanuit Nederland de Duitse markt te bedienen. De afgelopen jaren heeft deze werkwijze een hele serie procedures in Duitsland tot gevolg gehad, die hebben geleid tot substantiële dwangsommen/boetes (“Ordnungsgelder”) die in Nederland tot op de dag van vandaag niet konden worden geïnd. Een zaak waar inmiddels zelfs het Europese Hof van Justitie in Luxemburg aan te pas is gekomen. Onze sectie adviseert niet alleen, maar biedt tevens juridische bijstand op het moment dat de zaken niet helemaal lopen zoals van tevoren door de ondernemer was gedacht en verwacht. Een gerechtelijke procedure is soms onvermijdbaar. De internationale rechtspraktijk brengt op het gebied van het toepasselijk recht en bevoegd gerecht de nodige complicaties mee. Een illustratief voorbeeld in dat verband vormde een zaak waarin in een conference call vijf partijen uit vier verschillende lidstaten van de Europese Unie ten aanzien van de levering van sinaasappelsapconcentraat over de tussen alle betrokkenen bestaande verplichtingen afspraken hadden gemaakt. Geen van de partijen stelde aan de orde naar welk recht de wederzijdse verplichtingen moesten worden beoordeeld. Toen een aantal partijen niet aan hun verplichtingen had voldaan en een gerechtelijke procedure onvermijdelijk was geworden, was de vraag binnen welk wettelijk kader de gebrekkige nakoming moest worden beoordeeld. Met partijen uit vier verschillende lidstaten nogal een uitdaging. Toen bleek weer eens dat een goede voorbereiding vooraf doorgaans goedkoper is dan herstelwerk achteraf. Op het gebied van het arbeidsrecht is de grensoverschrijdende problematiek aan de orde van de dag. Er zijn dagelijks vele mensen in de grensstreek die in de ene lidstaat wonen en in de andere lidstaat werken. In welk land moet belasting worden betaald, welk regime van sociale zekerheid is van toepassing en waar bouwt men pensioen op? Voor Nederlandse werknemers is het Duitse systeem vaak moeilijk te doorgronden en ook Duitse werknemers weten in Nederland vaak niet waar ze aan toe zijn. Ook het ontslagrecht in beide landen is zeer verschillend. Het betreft hier aspecten die vooraf een zorgvuldig advies op maat behoeven, daar op dit gebied snel fouten met soms verstrekkende gevolgen kunnen worden gemaakt. Het volgende trieste geval biedt hiervan een goed voorbeeld. Een Nederlandse werknemer ging bij een Duitse onderneming aan de slag en maakte, nadat hij een zwaar herseninfarct kreeg, aanspraak op “Krankengeld”. Deze verzekering was echter niet gesloten bij de Duitse Krankenkasse. De reden was dat de werknemer op het aanvraagformulier van de diverse verzekeringen de Krankenversicherung niet had aangekruist omdat hij meende dat dit niet nodig was vanwege zijn bestaande ziektekostenverzekering. Wat hij niet wist is dat de Duitse Krankenversicherung behalve de ziektekosten ook de inkomensvoorziening bij ziekte na zes weken regelt. Als gevolg daarvan had hij geen recht op doorbetaling van zijn salaris na afloop van de loondoorbetalingverplichting van de werkgever. In Nederland dient het salaris voor een periode van twee jaar te worden doorbetaald, in Duitsland eindigt deze verplichting voor de werkgever echter al na zes weken. Naast alle uitdagingen op juridisch vlak is taal een niet te onderschatten factor als men het geluk over de grens wil beproeven. Op vakantie komen de Nederlanders met “steenkolen-Duits” best ver, maar als het bijvoorbeeld om contractsonderhandelingen gaat en misverstanden voorkomen dienen te worden, is het van belang dat men de taal goed spreekt en in geschrift perfect beheerst. Daarbij is het juridisch Duits van een andere orde dan het Duits dat in het normale dagelijkse leven wordt gesproken en is juridisch Duits voor bijvoorbeeld contractsonderhandelingen en voor juridische procedures van essentieel belang. Naast de uitdagingen op het gebied van de taal bestaan tussen beide buurlanden nog steeds aanzienlijke cultuurverschillen. Voor een Duitse partij is bijvoorbeeld de Nederlandse instelling “das kriegen wir hin”, die vaak als geruststellend is bedoeld, onbevredigend. Bij een Duitse partij komt een dergelijke instelling over als ondeskundig en onvoorbereid. Een Duitse partij wenst vooraf duidelijkheid te krijgen over de af te leggen weg. Daar wij met cliënten aan beide kanten van de grens werken en het (juridisch) Duits perfect beheersen, bent u bij ons in goede handen en zullen mogelijke taalproblemen en cultuurverschillen niet aan een goede afloop van de zaak in de weg staan. De grens vormt een bron van mogelijkheden die kan worden aangeboord om een zakelijk avontuur aan de andere kant van de grens met de juiste adviezen tot een groot succes te maken. En mocht een gerechtelijke procedure onvermijdelijk zijn, dan bent u bij ons aan het juiste adres. mr. J.A.M. Janssen LL.M. j.janssen@dehaanlaw.nl mr. N. Veerman n.veerman@dehaanlaw.nl

Deel deze pagina