Nieuwsbrief aanbestedingsrecht november 2015

Nieuwsbrief aanbestedingsrecht november 2015

02 november 2015

Met deze nieuwsbrief willen wij u op de hoogte houden van actuele ontwikkelingen op het gebied van het aanbestedingsrecht. In deze editie van de nieuwsbrief vindt u de volgende onderwerpen: 
1.       Nieuwe aanbestedingsdrempels
2.       Jurisprudentie: onjuiste raming opdrachtwaarde gesanctioneerd
3.       Jurisprudentie: private aanbesteding en de aanbestedingsbeginselen

Nieuwe Aanbestedingsdrempels
In de Europese aanbestedingsrichtlijnen zijn drempelwaarden (drempelbedragen) vastgesteld. De Europese Commissie stelt elke twee jaar nieuwe drempelwaarden vast. Een overheidsopdracht die evenveel of meer bedraagt dan het drempelbedrag moet verplicht Europees worden aanbesteed.

De afgelopen jaren waren de drempelwaarden € 5.186.000 voor werken en € 207.000 voor diensten en leveringen (€ 134.000 voor de centrale overheid en € 414.000 voor speciale sectoren).

De nieuwe aanbestedingsdrempels vanaf 1 januari 2016 zijn: 

  • € 5.225.000,- voor werken
  • € 209.000,- voor diensten en leveringen
  • € 135.000,- voor diensten en leveringen ten behoeve van de centrale overheid
  • € 418.000,- voor diensten en leveringen in het kader van de speciale sectoren

De drempels zien op de geraamde waarde van de opdracht op het tijdstip van verzending van de aankondiging van die opdracht. De aanbestedende dienst baseert de berekening van de geraamde waarde van een overheidsopdracht op het totale bedrag, exclusief omzetbelasting maar inclusief opties en verlengingen.

Mocht u twijfels hebben over de waarde van een specifieke opdracht waar u mee bezig bent, neem dan vrijblijvend contact met ons op.

Jurisprudentie: onjuiste raming opdrachtwaarde gesanctioneerd
In dit geschil, dat speelde voor de Rechtbank Zeeland-West-Brabant is het de vraag of sprake is van een onzorgvuldige raming van de opdracht door de gemeente Goirle. Mocht de gemeente alle inschrijvingen onaanvaardbaar verklaren en opnieuw een meervoudig onderhandse procedure organiseren? 

Wat was in deze zaak nu precies aan de hand? De gemeente Goirle (“Gemeente”) heeft een meervoudig onderhandse aanbesteding georganiseerd ten behoeve van de realisatie van basisschool de Kameleon. Het gunningscriterium is de economisch meest voordelige inschrijving. Uit het proces-verbaal van inschrijving bleek dat Bouwgroep Moonen (“Moonen”) de economisch meest voordelige inschrijving had ingediend. De Gemeente heeft de aanbestedingsprocedure hierna echter opgeschort omdat alle aanbiedingen het budget van de Gemeente ruimschoots (30%) overschreden. Niet lang daarna besluit de Gemeente de procedure stop te zetten en een nieuwe aanbesteding uit te schrijven. Moonen komt hiertegen in beroep.

Hoewel de Gemeente enkele bezuinigingsmaatregelen heeft doorgevoerd, is van een wezenlijke wijziging geen sprake, aldus Moonen. Moonen stelt dat het de Gemeente om die reden niet vrijstaat een nieuwe aanbestedingsprocedure te houden. De Gemeente stelt dat zij vrij is een nieuwe aanbesteding te organiseren, nu in de eerste procedure ondanks haar zorgvuldige raming van de opdrachtwaarde alleen inschrijvingen zijn gedaan die het beschikbare budget overstijgen.

De rechtbank erkent dat de aanbestedingswetgeving de Gemeente in beginsel de vrijheid biedt een aanbestedingsprocedure stop te zetten. Deze bevoegdheid wordt echter beperkt door de algemene beginselen van het aanbestedingsrecht. Nu van een wezenlijke wijziging van de opdracht geen sprake is, mag de Gemeente de opdracht alleen opnieuw aanbesteden indien de eerste procedure is mislukt. Een aanbestedingsprocedure is mislukt, indien er procedurele gebreken kleven aan de aanbesteding of wanneer inschrijvers enkel onaanvaardbare inschrijvingen hebben ingediend. Het is die laatste grond waar de Gemeente zich op beroept.

In onderhavig geval gaat het dus om de vraag of de gedane inschrijvingen onaanvaardbaar zijn. De rechtbank oordeelt van niet. Inschrijvingen zijn onaanvaardbaar als zij hoger zijn dan de zorgvuldige raming van de aanbestedende dienst. In het onderhavige geval heeft de Gemeente geen zorgvuldige raming uitgevoerd. Zij heeft gekozen voor verschillende ‘luxe’ onderdelen voor de school, terwijl zij in de raming van de opdrachtwaarde niet marktconforme normbedragen heeft gebruikt. De rechtbank constateert daardoor dat de raming van de kosten onvoldoende zorgvuldig is geweest. De Gemeente mocht de inschrijvingen niet onaanvaardbaar verklaren en de opdracht ongewijzigd opnieuw in de markt zetten. Indien de Gemeente de opdracht nog wenst te vergeven, dan zal zij de opdracht aan Moonen moeten gunnen.

Deze uitspraak onderstreept dat het niet de bedoeling is dat aanbestedende diensten onder een onwelgevallig aanbestedingsresultaat mogen uitkomen door een (nagenoeg) dezelfde opdracht opnieuw aan te besteden. 

Voor nuancering klik hier voor de volledige uitspraak.

Jurisprudentie: private aanbesteding en de aanbestedingsbeginselen 
AGA Alarmcentrale NL B.V. (“AGA”) heeft een private aanbesteding georganiseerd ten behoeve van berging- en sleepdiensten. Een van de inschrijvers heeft ingeschreven met (zeer) scherpe tarieven. Zijn inschrijving is daarop uitgesloten. AGA meldde daarbij dat de inschrijving ongeldig is verklaard op basis van één van de gronden in het vertrouwelijke en interne beoordelingsprotocol:

                “Inschrijving met lagere tarieven dan minimumtarieven voor berging en/of pechhulp.”

Dat de opgegeven tarieven lager waren dan de minimumtarieven is niet in geschil. De afgewezen inschrijver stelt echter dat hij op basis van het transparantiebeginsel en de precontractuele goede trouw ervan uit mocht gaan dat AGA de inschrijvingen uitsluitend op basis van de aanbestedingsdocumenten zou beoordelen. Hij hoefde er in ieder geval niet op bedacht te zijn dat AGA knock-out criteria zou hanteren die zien op de prijs. De Rechtbank Amsterdam overweegt als volgt.

Het staat een private partij in beginsel vrij de aanbestedingsbeginselen uit te sluiten. Dit laat onverlet dat een beroep op een zodanige uitsluiting in verband met de bijzondere omstandigheden van het geval naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar kan zijn (zie het standaardarrest van de Hoge Raad van 3 mei 2013, BZ2900). Denk aan gevallen waarin de aanbestedende (private) partij bij inschrijvers de verwachting heeft gewekt dat zij de beginselen van transparantie en gelijkheid in acht zou nemen.

In onderhavige casus heeft AGA in de aanbestedingsdocumenten nadrukkelijk aangegeven dat de beginselen niet van toepassing zijn. Daarnaast hebben inschrijvers bij inschrijving een verklaring ondertekend waarin zij ermee instemmen dat de toepasselijkheid van de aanbestedingsregels en de aanbestedingsbeginselen uitdrukkelijk is uitgesloten. De klagende inschrijver heeft de rechtbank niet overtuigd dat AGA in onderhavige zaak desondanks de verwachting heeft gewekt dat de beginselen van toepassing zouden zijn. Het feit dat het in voorgaande aanbestedingen van AGA gebruikelijk was om alle criteria expliciet in de aanbestedingsdocumenten op te nemen, acht de rechtbank daartoe onvoldoende. 

Deze uitspraak bevestigt nog eens dat private partijen een grote vrijheid hebben bij het vormgeven van een aanbestedingsprocedure. Indien zij de aanbestedingsbeginselen buiten de deur willen houden, is de meest veilige weg om dit nadrukkelijk in de aanbestedingsdocumenten aan te geven en inschrijvers hiervoor de laten tekenen.

Voor nuancering klik hier voor de volledige uitspraak. 

Deel deze pagina