Opbouw vakantiedagen tijdens slapend dienstverband

Europese wetgeving brengt mee dat werknemers in beginsel vakantiedagen opbouwen ongeacht of de werknemer langdurig ziek is of recht heeft op doorbetaling van loon. De Nederlandse wet koppelt de loondoorbetalingsplicht echter aan de opbouw van vakantiedagen (artikel 7:634 BW). Indien de werkgever na 104 weken ziekte geen loondoorbetalingsplicht meer heeft en sprake is van een slapend dienstverband, bouwt de werknemer geen vakantiedagen meer op. Deze Nederlandse wetgeving lijkt echter onverenigbaar te zijn met de Europese wetgeving.

Verschillende rechters en het kabinet hebben zich de afgelopen tijd uitgesproken over deze kwestie. Hieronder ga ik in op de verschillende opvattingen en de concrete betekenis hiervan voor de praktijk.

Uitspraak Europese Hof van Justitie 15 juli 2025

Het ging in deze zaak om een Franse werknemer die ziek was, niet meer werkte, niet zou terugkeren, geen loon meer ontving en geen uitkering kreeg. Het Hof van Justitie oordeelt dat in dit geval tóch vakantiedagen worden opgebouwd. Volgens het Hof van Justitie kan het recht op jaarlijkse vakantie in beginsel niet vervallen of verminderen, zelfs niet als de werknemer tijdens ziekte niet aan beperkingen ten aanzien van verplaatsingen en activiteiten is onderworpen. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen de periode van ziekteverlof en een periode van jaarlijkse vakantie. Enkel ‘specifieke omstandigheden’ kunnen een afwijking van het fundamentele recht op jaarlijkse vakantie met behoud van loon rechtvaardigen. Wat die ‘specifieke omstandigheden’ kunnen zijn, maakt het Hof van Justitie echter niet duidelijk.

Rechtbank Gelderland: strijd met Europees recht?

In lijn met de uitspraak van het Hof van Justitie oordeelde de Rechtbank Gelderland in augustus 2025 dat artikel 7:634 BW in strijd is met Europees recht, meer specifiek de Arbeidstijdenrichtlijn. Artikel 7:634 BW bepaalt dat een werknemer vakantie opbouwt gedurende de periode dat hij recht heeft op loon. Heeft de werknemer geen recht meer op loon, dan bouwt hij ook geen vakantie meer op. Er ligt volgens de kantonrechter dus een taak voor de wetgever omdat deze bepaling niet strookt met Europees recht. De kantonrechter wijst vervolgens de vordering van de werknemer toe. De werkgever is gehouden een bedrag van € 13.000,- te betalen aan de werknemer met een slapend dienstverband.

Toch geen opbouw vakantiedagen zonder loon?

Enkele maanden later overwoog de Rechtbank Groningen in december 2025 dat bij een slapend dienstverband géén recht bestaat op jaarlijkse vakantie met behoud van loon. De kantonrechter oordeelde dat in het geval van een slapend dienstverband geen recht op loon bestaat en er dus ook geen sprake kan zijn van behoud van loon. Recent kwam de rechtbank Rotterdam in twee van haar uitspraken tot dezelfde conclusie (ECLI:NL:RBROT:2026:1852 en ECLI:NL:RBROT:2026:1215).

De doelstellingen die het Europees recht voor ogen heeft – bijkomen door rust, ontspanning en vrije tijd – kunnen volgens de rechtbanken niet meer worden behaald na 104 weken ziekte. Bij een slapend dienstverband is duidelijk dat re-integratie niet is bewerkstelligd en ligt een aanvraag voor een WIA-uitkering in de rede. Daarnaast is de werkgever na 104 weken ziekte bevoegd het dienstverband op te zeggen. Bovendien gaan de werkgever en werknemer er ook niet meer van uit dat de werknemer in de organisatie weer aan het werk zal gaan zodat de door Europees recht beoogde bescherming van de veiligheid en gezondheid van de werknemer niet op die wijze geborgd hoeft te worden. Tot slot merken de rechtbanken op dat de werknemer na de wachttijd vaak terugvalt op een sociale zekerheidsuitkering die in beginsel tijdens vakantie doorloopt zodat op die wijze ook voorzien wordt in vakantie met behoud van uitkering.

Standpunt demissionair kabinet

Naar aanleiding van de uitspraak van de Rechtbank Gelderland, heeft de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid in september 2025 kamervragen gesteld. De minister geeft in een reactie op de vragen aan dat het kabinet niet van mening is dat de Nederlandse wetgeving in strijd is met Europees recht omdat de uitspraak daarvoor onvoldoende aanknopingspunten biedt. Volgens de minister staat de uitspraak van de Rechtbank Gelderland op zichzelf.

Het kabinet meent dat de Arbeidstijdenrichtlijn ziet op situaties waarin arbeid wordt verricht of recht op loon bestaat. Uit de richtlijn en Europese jurisprudentie volgt volgens het kabinet niet dat vakantieopbouw moet doorlopen na afloop van de loondoorbetalingsperiode bij ziekte.

Wat betekent dit voor de praktijk?

Het kabinet is voornemens de compensatie van de transitievergoeding na twee jaar ziekte voor grote en middelgrote ondernemingen af te schaffen. Dat brengt een grote kans met zich op toename van slapende dienstverbanden. Door de tegenstrijdigheden in de uitspraak van de Rechtbank Gelderland en de uitspraak van de Rechtbank Groningen, in combinatie met de zienswijze van het demissionair kabinet, bestaat er onduidelijkheid over het gevolg van slapende dienstverbanden voor werkgevers.

Werkgevers moeten er serieus rekening mee houden dat een slapend dienstverband kan leiden tot opbouw van verlofuren die bij een einde van het dienstverband alsnog uitbetaald moeten worden. Ons advies is dan ook dat zodra de 104 weken ziekte voorbij zijn, serieus te overwegen het dienstverband te beëindigen, ondanks de verschuldigde transitievergoeding die mogelijk niet meer wordt gecompenseerd. Na beëindiging van de arbeidsovereenkomst stopt de opbouw van vakantiedagen namelijk pas definitief. De verschuldigde transitievergoeding kan in sommige gevallen niet opwegen tegen de waarde van het aantal opgebouwde vakantiedagen die bij een later einde van het dienstverband uitbetaald zullen moeten worden. Daarnaast kan in de arbeidsovereenkomst worden vast gelegd dat na 104 weken ziekte geen bovenwettelijke vakantiedagen meer worden opgebouwd.

Nieuwe ontwikkelingen

Uit een recent gepubliceerde uitspraak van de Rechtbank Rotterdam blijkt dat de kantonrechter voornemens is prejudiciële vragen aan de Hoge Raad te stellen over de vraag of een arbeidsongeschikte werknemer na 104 weken ziekte vakantiedagen opbouwt. Mogelijk legt de Hoge Raad op zijn beurt deze vragen voor aan het Hof van Justitie. Wij volgen de ontwikkelingen uiteraard op de voet.

Heeft u vragen over een slapend dienstverband of over beëindiging na langdurige arbeidsongeschiktheid, dan adviseren wij u graag.